Przejdź do głównej treści

COQUI MALACHOWSKA COQUI

Zoliborz_Icon

MIASTO-OGRÓD ŻOLIBORZ OFICERSKI

Rewi­ta­li­zac­ja przestrze­ni publicz­nej

Loka­li­zac­ja: Wars­za­wa, Pol­ska
Kli­ent: Dziel­ni­ca Zoli­borz, Wars­za­wa
Rok: 2007
Fazy pro­jek­to­we: proj. kon­cep­cy­j­ny, proj. budow­la­ny, uzgod­ni­enia (HOAI 1–3)
Archi­tek­ci: Czu­ba Lato­szek sp. z o.o., Wars­za­wa
Koope­rac­ja: Dr. Bren­ner & Mün­nich Inge­nieur­ge­sell­schaft mbH (budo­wa dróg), mgr. inz. arch. Maria Sol­tys (ochrona przy­ro­dy)

Kon­cep­c­ja rewi­ta­li­zac­ji przestrze­ni publicz­nych mias­ta-ogro­du Żoli­bor­za Ofi­cer­skie­go w Wars­za­wie opie­ra się na kon­ty­nu­ac­ji histo­rycz­nych zasad urba­nis­ty­cz­nych. Celem jest wzmoc­ni­e­nie struk­tur przestrzen­nych, funk­c­jo­nal­ne zróż­ni­co­wa­nie ulic, placów i terenów zie­l­onych, a także zapew­ni­e­nie wyso­kiej jakości aranżac­ji poprzez wykor­zysta­nie roś­lin­ności, mate­riałów i wypo­saże­nia, z uwz­ględ­ni­e­niem aspek­tów społecz­nych i este­ty­cz­nych.

Zoliborz_Plan_GR_03
Zoliborz_Plan_GR_02
Zoliborz_Plan_GR_01
4a

I. SCA­LE­NIE UKŁA­DU PRZESTRZEN­N­EGO — ZASA­DA KON­TY­NU­AC­JI I UCZY­TEL­NI­ENIA ZAŁOŻEŃ URBA­NIS­TY­CZ­NYCH

Założe­nia kon­cep­c­ji rewalo­ry­zac­ji opie­ra­ją się na histo­rycz­nym roz­wo­ju osied­la o wybit­nej kla­sy układ­zie urba­nis­ty­cz­nym pier­wot­nej kon­cep­c­ji (plan arch. Tołłocz­ko). Są to:

Kon­ty­nu­ac­ja kon­teks­tu „Sta­re­go” Żoli­bor­za, gdzie mie­j­s­ca sty­ku do Żoli­bor­za Urzęd­nic­ze­go i Żoli­bor­za Dzi­en­ni­kar­skie­go w for­mie prze­jść zostaną ufor­mo­wa­ne za pomocą wzmoc­ni­enia ele­men­tów małe pla­cy­ki, duże place mie­js­kich, prze­wężeń i urba­nis­ty­cz­nych „otwor­zeń“ na brze­gu osied­la przez cof­nię­tą linię zabu­do­wy.

Pod­kreś­le­nie wejść w przestrzeń ulicz­ną i na skrzyżo­wa­nia przez wyco­fa­nia budyn­ków z linii zabu­do­wy i celo­we zaak­cen­to­wa­ne przez ele­men­ty struk­turujące przestrzeń publicz­ną.

Ksz­tał­to­wa­nie zary­su wnę­trz ulicz­nych poprzez przełoże­nie wyco­fa­nia budyn­ku z linii zabu­do­wy na wygląd wnę­trza ulicz­n­ego pod­kreś­la­jąc te jakości urba­nis­ty­cz­n­ego ukła­du przez uwi­dacz­nia­nie (rekom­po­zy­c­ja) jego ele­men­tów i opie­ra­jąc się na kla­rownym uka­za­niu róż­no­rod­ności w for­muo­wa­niu przestrze­ni w obs­z­ar­ze.

Ele­men­ta­mi struk­turują­cy­mi przestrzeń publicz­ną wg powyżs­zych zasad są drze­wa, krze­wy, traw­ni­ki, jak rów­nież odcin­ki par­kują­cych sam­ocho­dów.

Wyco­fa­nia w fasad­zie obiek­tu są najm­nie­js­zą jed­nost­ką ukła­du urba­nis­ty­cz­n­ego i, pod­ob­nie jak wyco­fa­nia całych obiek­tów z linii zabu­do­wy, zostaną pod­kreś­lo­ne w przestrze­ni publicz­nej.

Ist­nie­jące osie i domi­nan­ty zostaną odt­wor­zo­ne (rekom­po­zy­c­ja) przez wycin­ki poje­dy­n­c­zych drzew oraz przez ujed­no­li­ce­nie wyglą­du chod­ni­ków pies­zych jako linear­nego ele­mentu osi oraz jed­nost­ron­ne pasy par­ko­wa­nia.

Zoliborz_UL3_S
Zoliborz_UL3_F
Zoliborz_Konzept_Freiraum_01
Zoliborz_Konzept_Freiraum_02
Zoliborz_Konzept_Parken
Zoliborz_Konzept_Verkehr

II. OKREŚ­LE­NIE SZC­ZE­GÓŁO­WEGO PRO­GRA­MU WNĘ­TRZ URBA­NIS­TY­CZ­NYCH

Roz­róż­nio­ne zostały, w zależ­ności od wypeł­nia­nej funk­c­ji, trzy pod­sta­wo­we jed­nost­ki przestrze­ni publicz­nych, w obrę­bie których roz­róż­nić należy poszc­ze­gól­ne for­my. Są to:

ULI­CE

  • uli­ce lokal­no-hand­lo­we z ruchem zwią­zanym z przy­jeż­dża­ją­cy­mi gość­mi o funk­c­ji repre­zent­a­cy­j­nej osied­la, zaku­po­wa, mie­j­s­ce spot­kań

  • uli­ce osied­lo­we — mie­j­s­ce zamieszka­nia i iden­ty­fi­ka­c­ji z nim mieszkańców, spa­cery, ew. zaba­wa, połąc­ze­nie komu­ni­ka­cy­j­ne wewną­trz osied­la

  • uli­ce wewnę­trz­ne — cią­gi pies­zo-jezd­ne — mie­j­s­ce zamieszka­nia i iden­ty­fi­ka­c­ji z nim dla mieszkańców, moż­li­wość wie­lo­funk­cy­j­n­ego wykor­zysta­nia głów­nie przez mieszkańców bez­poś­red­nie­go sąsiedzt­wa (zaba­wa-sport, spot­ka­nie, użyt­ko­wa­nie rekre­acy­j­ne i inne np. repe­rac­ja, mycie sam­ocho­du).

PLACE

  • plac wjaz­do­wy do obs­za­ru — funk­c­ja połąc­ze­nia komu­ni­ka­cy­j­n­ego w tere­nie i funk­c­ja ori­ent­ac­ji, funk­c­ja repre­zent­a­cy­j­na,

  • rozszer­ze­nia ulic o cha­rakt­er­ze pla­cy­ków — funk­c­ja ori­ent­ac­ji i iden­ty­fi­ka­c­ji, umoż­li­wi­e­nie spot­kań społecz­nych oraz wspól­no­ty osied­la, mie­j­s­ce zaba­wy i spot­ka­nia młod­zieży

  • place osied­lo­we — boga­ta ofer­ta usług — gas­tro­no­mia w ogród­kach, funk­c­ja rekre­acy­j­na

  • place spor­to­wo-rekre­acy­j­ne – pro­gram dla użyt­kow­ni­ków w wie­ku 10–18 lat, mul­ti­funk­c­jo­nal­ne użyt­ko­wa­nie w post­a­ci zadas­zo­n­ego mie­j­s­ca pobytu, sport, rekre­ac­ja, z moż­li­wością orga­ni­zac­ji kon­cer­tów, pikni­ków, spot­kań lokal­nej społecz­ności

  • place o cha­rakt­er­ze deko­ra­cy­jnym — pół­pu­blicz­ny, deko­ra­cy­j­ny skwer wykor­zy­sty­wa­ny przez mieszkańców.

OGRO­DY MIE­JS­KIE

  • ogro­dy mie­js­kiej — mie­j­s­ca mul­ti­funk­c­jo­nal­n­ego wykor­zysta­nia (teren zabaw małych dzie­ci, rekre­ac­ji, spot­kań społecz­nych, tere­ny o znac­ze­niu eko­lo­gicz­nym w mieście oraz mie­j­s­ca „deko­ru­jące“ przestrzeń publicz­ną oraz dodat­ko­wo uzu­peł­nia­jące pry­wat­ne tere­ny otwar­te

  • ogród przy biblio­te­ce mie­j­s­ce mul­ti­funk­c­jo­nal­n­ego wykor­zysta­nia (teren zabaw małych dzie­ci, rekre­ac­ji, spot­kań społecz­nych, tere­ny o znac­ze­niu eko­lo­gicz­nym w mieście oraz mie­j­s­ca „deko­ru­jące“ przestrzeń publicz­ną oraz dodat­ko­wo kom­pen­su­jące brak pry­wat­nych terenów otwar­tych.

Zoliborz_UL1_F
Zoliborz_UL1_S

III. UPOR­ZĄD­KO­WA­NIE PRZESTRZEN­NE WNĘ­TRZ ULICZ­NYCH

Zasa­dy:

  • upor­ząd­ko­wa­nie włas­ności terenów uwz­ględ­nia­jąc wymo­gi urba­nis­ty­cz­n­ego ukła­du oraz wyni­ka­jące z zasad sztu­ki ogro­do­wej

  • wye­li­mi­no­wa­nie bari­er dla użyt­kow­ni­ków nie­peł­nosprawnych

  • wpro­wad­ze­nie pla­no­wej gos­po­dar­ki drze­wosta­nem na pod­sta­wie inwen­ta­ry­zac­ji i walo­ry­zac­ji drze­wosta­nu

  • okreś­le­nie wymo­gów doty­c­zą­cych gos­po­dar­ki drze­wosta­nem na dział­kach pry­wat­nych

  • upor­ząd­ko­wa­nie i przy­wróce­nie wg histo­rycz­nych zasad ksz­tał­to­wa­nia nasad­zeń zie­leni nis­kiej

  • uzgod­ni­e­nie dot. małej archi­tek­tu­ry, mate­riałów posad­zek i wypo­saże­nia (m.in. oświet­le­nie, ław­ki, latar­nie, kosze na śmie­ci, pachołki, skrzyn­ki gazowe, krat­ki ście­ko­we).

2a
01aSN
01aGR
10_SN_KL
10_GR
04bSN
04bGR

IV. SZA­TA ROŚ­LIN­NA

KON­CEP­C­JA DRZE­WOSTA­NU

Zasa­dy:

Roz­róż­ni­o­no trzy pod­sta­wo­we obs­za­ry, w których trak­to­wa­nie przestrze­ni publicz­nej jest roż­no­rod­ne i pod­kreś­lo­ne przez for­my nasad­zeń. Pod­ział opie­ra się na kry­te­ri­um stop­nia zacho­wa­nia ukła­du urba­nis­ty­cz­n­ego (auten­ty­cz­ności tegoż) w sto­sun­ku do pla­nu arch. Tołłocz­ko. Są to:

OBS­ZAR HISTO­RYCZ­NY O W WIĘKS­ZOŚCI NIEZ­MI­E­NIO­WEJ FOR­MIE

Zacho­wa­ne w swo­jej pier­wot­nej for­mie wnę­trza przestrzen­ne nie zostaną pod­da­ne zmi­a­nom.

Typ A: „HALL” (ul. Czar­nieckie­go, ul. Kra­sińs­kie­go część płd, Skwer zaple­c­ze For­tu Sokol­ni­ckie­go)

Zada­nia: przestrzen­ne wzmoc­ni­e­nie ukła­du przez uzu­peł­nia­jące, poje­dy­n­c­ze nasad­ze­nia drzew.

Typ B: „KORY­TARZ – SAL­O­NY” (ul. Śmi­ała do biblio­te­ki, z Pla­cem Słonecz­ny)

Zada­nia: przestrzen­ne wzmoc­ni­enia lub odsło­nięcia ukła­du przez nasad­ze­nia lub poje­dy­n­c­ze usunięcia drzew.

Typ C: „GABINE­TY” (ul. Kaniows­ka część pół­no­c­na, ul. For­tecz­na – część wschod­nia, ul. Hau­ke-Bosa­ka część wschod­nia, ul. Mierosław­skie­go część zach.)

Zada­nia: przestrzen­ne wzmoc­ni­enia lub odsło­nięcia ukła­du przez nasad­ze­nia lub poje­dy­n­c­ze usunięcia drzew.

CZĘŚCIO­WO PRZEKSZ­TAŁ­CO­NE OBS­ZA­RY

Częścio­wo zmi­en­io­ne, w sto­sun­ku do swo­jej pier­wot­nej, for­my wnę­trza zostaną odd­zie­lo­ne od wnę­trz histo­rycz­nych przy jed­no­c­zes­nym popra­wi­e­niu ich este­ty­ki rzę­da­mi drzew. Istot­ny jest tu położ­o­ny nacisk na roz­poz­na­wal­ny i zmo­dy­fi­kowa­ny obraz wnę­trza przestrzen­n­ego.

Typ E: „POKÓJ” (ul. Kaniows­ka część wschod­nia, ul. Mierosław­skie­go część wsch.)

Zada­nia: nasad­ze­nia rzę­dów małych drzew nawią­zu­jąc do daw­nej gra­ni­cy osied­la od stro­ny przed­po­la Cyta­de­li

Typ C: „GABINE­TY” (zachod­nia część ul. For­tecz­nej)

Zada­nia: nasad­ze­nia rzę­dów małych drzew nawią­zu­jąc do daw­niej nie­za­bu­do­wanych ogro­dów części pół­no­c­nej uli­cy

Typ C: „GABINE­TY” (ul. Hau­ke-Bos­sa­ka część zachod­nia)

Zada­nia: nasad­ze­nia rzę­dów małych drzew ana­lo­gicz­nie do stro­ny połud­nio­wej uli­cy

Typ C: „GABINE­TY” (część środ­ko­wa i wschod­nia ul. Mierosław­skie­go)

Zada­nia: nasad­ze­nia rzę­dów małych drzew do daw­niej nie­za­bu­do­wanych ogro­dów części pół­no­c­nej uli­cy.

W DUŻEJ MIER­ZE PRZEKSZ­TAŁ­CO­NE LUB CAŁ­KO­WI­CIE NOWE OBS­ZA­RY

W tym obs­z­ar­ze zostaną wykor­zysta­ne nowo­c­zes­ne for­my nasad­zeń roś­lin­nych.

Typ A: „SALON“ (uli­ca Śmi­ała ze skwe­rem osied­lo­wym przy biblio­te­ce do skwe­ru przy ul Gen. Zającz­ka)

Zada­nia: wykreo­wa­nie utward­zo­n­ego pla­cu z wys­tę­pu­ją­cy­mi drze­wa­mi w obrę­bie pla­cu.

Typ E: „ZAPIE­CEK” (ul. Mun­ka, ul. Jakie­la, ul. Sza­niaw­skie­go, ul. Ejs­mon­da)

Zada­nia: W tym obs­z­ar­ze zostaną wykor­zysta­ne nowo­c­zes­ne for­my nasad­zeń w post­a­ci­n­ie­regu­lar­nych nasad­zeń poje­dy­n­c­zych roś­lin oraz pól roś­lin­nych.

B. KON­CEP­C­JA ZIE­LENI NIS­KIEJ

Zie­leń nis­ka zosta­je przy­wró­co­na wzdłuż ulic w obs­z­ar­ze histo­rycz­nych, tam, gdzie wys­tę­po­wały.

Ogra­nic­za się pokrycia pasów zie­leni do nawi­erzch­ni tra­wiastych, roś­lin płożą­cych lub krze­wów nis­kich i śred­nich. Nasad­ze­nia nis­kiej zie­leni pod­kreś­la­ją rytm ulicz­ny (żywopło­ty, traw­ni­ki, roś­lin­ność zadar­nia­ją­ca). Pasy zie­leni zostaną chro­nio­ne za pomocą nis­kie­go obra­mo­wa­nia.

Zoliborz_Plan_Belaege
Zoliborz_UL2_F
Zoliborz_UL2_S

V. NAWI­ERZCHNIE

Zasa­dy:

  • u podłoża kon­cep­c­ji doboru mate­riałów na posadzki stoi zasa­da eko­no­mic­z­nych powierzch­nio­wo chod­ni­ków oraz ich obra­mo­wa­niem o wyżs­zym stop­niu zain­wes­t­owa­nia

  • na pas ulicz­ny oraz chod­ni­ki pies­ze pro­po­nu­je się nawi­erzchnie w kolor­ze jas­ne sza­rym dopa­so­waną do kolo­ry­sty­ki fasad oraz ukła­du urba­nis­ty­cz­n­ego okreś­lo­n­ego przez arch. K. Tołłocz­kę jako „uro­z­mai­co­n­ego i swo­bod­n­ego”

  • jezdnia wykon­a­na jest z grub­o­ziar­ni­ste­go asfal­tu z powierzch­nią z gry­su w kolor­ze jas­ne sza­rym, nato­mi­ast chod­ni­ki wyłożo­ne są pły­tą z beto­nu pias­ko­wa­n­ego 35x35cm w tonac­ji jas­ne sza­rym i obra­mo­wa­niem z kost­ki kami­en­nej z czer­wo­n­ego gra­ni­tu śred­niej wiel­kości

  • kra­węż­ni­ki chod­ni­ków, pasów zie­leni są wyko­n­a­ne z beto­nu w kolor­ze sza­rym (kolor pły­ty)

  • wjaz­dy wyko­n­a­ne są ist­nie­jącej kost­ki natu­ral­nej z czer­wo­n­ego gra­ni­tu i baz­al­tu o wymi­a­rach 10–16 x 16–27 mm, obra­mo­wa­nia wjaz­dów wyko­n­a­ne są z tego same­go mate­riału

  • prze­jścia wyko­n­a­ne są z płyt chod­ni­ko­wych beto­no­wych w kolor­ze sza­rym o roz­mi­a­rach 35x35cm obra­mo­wanych z kost­ką kami­en­ną z czer­wo­n­ego gra­ni­tu śred­niej wiel­kości

  • jezdnie obra­mo­wa­ne są kra­węż­ni­kiem kami­en­nym z czer­wo­n­ego gra­ni­tu o wiel­kości 100x20 cm (mate­riał jak wys­tę­pu­ją­cym już w tere­nie)

  • ryni­en­ka ście­ko­wa będ­zie wykon­a­na z teraź­nie­js­zych, ist­nie­ją­cych kra­węż­ni­ków jezdni (czer­w­o­ny gra­nit).

3
5a
08bSN
08aGR
06aSN
06aGR

VI. WYPO­SAŻE­NIE

Pod­sta­wą pier­wot­n­ego założe­nia kon­cep­cy­j­n­ego osied­la jest brak ele­men­tów wypo­saże­nia w przestrze­ni publicz­nej. Z tego powo­du wyda­je się uza­sad­nio­ne wykor­zysta­nie współc­zes­nych ele­men­tów wypo­saże­nia. Będą one dopa­so­wa­ne do sty­lu wys­tę­pu­jącej archi­tek­tu­ry, ist­nie­ją­cych lamp pas­torałek oraz typu mias­ta – ogro­du jako ele­men­ty meta­lowe w kolor­ze czar­nym łąc­zo­ne z drew­nem.  

ŁAWY I ŁAW­KI

Ten ele­ment wypo­saże­nia wys­tę­pu­je wyłącz­nie na pla­cach i skwer­ach. Małe pla­cy­ki np. przy skrzyżo­wa­niach, otrzy­mu­ją sied­zis­ka w for­mie gru­py kil­ku fote­li. Sto­ja­ki na rowery wys­tę­pu­ją przy pla­cach i skwer­ach, jed­nost­kach usłu­go­wych pry­wat­nych i publicz­nych oraz domach w prze­do­gród­kach publicz­nych.

OŚWIET­LE­NIE

  • w części pół­no­c­nej — lam­py pas­torałki jako typ lamp ulicz­nych

  • zamieszka­ne wnę­trza ulicz­ne dawnych dróg gos­podar­c­zych — latar­nie ulicz­ne typu Ebro fir­my Hess  

  • w mie­js­cach wyjąt­ko­wych ‑dodat­ko­we zasto­so­wa­nie reflek­torów ziem­nych.

Ze wzglę­du na dob­re doś­wiad­c­ze­nia z innych euro­pe­js­kich miast pro­po­nu­je się zre­zy­gno­wać z roz­sta­wi­e­nia POJEM­NI­KÓW NA ODPAD­KI ze wzglę­du na kosz­ty ich utrzy­ma­nia i nie­este­ty­cz­ny wygląd oraz zapach w przy­pad­ku ich prz­e­peł­ni­enia.

1a

Kontakt

KONTAKT

BERLIN